Ontwaken boeddha - drievoudig inzicht

Het drievoudig inzicht van boeddha toen hij tot ontwaken kwam

De boeddha nam met gekruiste benen plaats onder een boom en nam zich voor om met enorme toewijding en inzet helemaal te gaan voor bevrijding van dukkha (ontevredenheid, stress en lijden). Hij paste meditatie in de vorm van aandachtig ademen toe (ânâpâna sati) en passeerde daarbij alle jhana’s. Hiermee was hij bevrijd van alle onzuiverheden in zijn mind en was hij in staat de dingen te zien zoals ze werkelijk zijn. Hij was allereerst in staat al zijn eerdere levens te herinneren. Vervolgens zag hij hoe goede gemoedstoestanden als vormen van lijden bij alle wezens ontstaat en weer vergaat, afhankelijk van wat daaraan vooraf gaat (ook wel Kamma). Daarna kreeg hij het inzicht hoe men bevrijd kan worden van onzuiverheden en dukkha.

Hij begreep het leven zoals het werkelijk is: “Dit is lijden, dit zijn de oorzaken van lijden, dit is het opheffen van lijden, dit is het pad dat lijdt tot het einde van lijden” (de vier nobele waarheden).


Inspiratie e-mails ontvangen met o.a. geleide meditaties? En op de hoogte blijven van onze retraites, cursussen en andere meditatie gerelateerde activiteiten? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.


Met dit inzicht was zijn geest bevrijd van alle onzuiverheden van verlangen, van ‘worden’ en van onwetendheid. Hij wist “vernietigd is de geboorte, het nobele leven is geleefd, gedaan is wat gedaan moest worden, hierna komt dit niet meer (geen wedergeboorte)”. Dit was de derde van de drievoudige kennis die hij tijdens zijn ontwaken had verworven.

O huizenbouwer, je bent gezien

De Boeddha sprak daarop de volgende woorden van overwinning:

“Zoeken maar het niet vinden van de huizenbouwer,
haastte ik mij door de rondes van vele geboorten:
Pijnlijk is altijd weer de geboorte.
O huizenbouwer, je bent gezien;
Je zult het huis niet opnieuw bouwen.
Je spanten zijn gebroken,
Je nokpaal is ook afgebroken.
Mijn geest heeft nu de ongevormde Verlichting bereikt
En bereikte het einde van elke vorm van hunkering.”

Seculiere interpretatie

Nu hebben de meeste van ons geen permanente staat van Verlichting bereikt. Maar zoals ik het zie hebben we momenten van ontwaken, waarin we de dingen zien zoals ze zijn en bevrijd zijn van dukhha, en hebben we nog veel langere periodes waarin we in verstrikt zitten in verwarring; geïdentificeerd en in de verhalen. Door meditatie en reflectie (op de dhamma) breken we onze huizen steeds weer af. Soms een beetje, soms volledig, en vervolgens bouwen we de huizen weer op als we weer verder gaan met ons dagelijks leven.

Door meditatie zien we de huizenbouwer. Die huizenbouwer is niet een iets of iemand, maar een proces. Vanuit onwetendheid en verwarring belanden we weer in de verhalen en zien we de dingen niet zoals ze werkelijk zijn.

Door meditatie zien we misschien niet onze vorige levens zoals de Boeddha dat kon. Maar zien we wel alle perioden van lijden die we in dit leven hebben meegemaakt. Alle perioden dat we verstrikt zaten in identificaties, verhalen en gehechtheden.

Je kunt het dan ook zo interpreteren dat je ieder moment sterft en weer geboren wordt. En je kunt dus zo zien hoe je perioden van voorspoed en perioden van lijden ervaart. Door meditatie en reflectie zie je hoe je deze huizen van lijden telkens weer opbouwt.

Hoe je telkens weer in de identificaties, verhalen en voorkeuren, afkeer en verwarring belandt.

Wakker zijn v.s. leven in verwarring

De yogi die nog geen boeddha is zal telkens de dynamiek ervaren van ‘wakker zijn’ en ‘leven in verwarring’. Maar door toewijding is het mogelijk om steeds minder vaak, minder lang en minder diep in verwarring terecht te komen.

Het is mogelijk om steeds vaker wakker te zijn, niet alleen tijdens meditatie, maar ook daadwerkelijk ‘wakker te leven’. Om meer te leven met aandacht, vanuit overgave, zonder sterke voorkeur of afkeer en de dingen zien zoals ze werkelijk zijn.

Vertoeven in het Zijn

Een inspirerende tekst van Adyasanti over ‘wakker zijn’;

“Neem even de tijd om na te gaan of je hier echt bent. Voordat er goed en fout is, zijn wij gewoon hier. Voordat er goed of slecht is, of onwaardigheid, en voordat er de zondaar of heilige is, zijn we gewoon hier. Ontmoet elkaar hier, waar stilte is, waar de stilte van binnen danst. Alleen hier, voordat je iets weet of niet weet. Ontmoet elkaar hier waar alle gezichtspunten samensmelten tot één punt, en het ene punt verdwijnt. Kijk gewoon of je het huidige moment kunt ontmoeten waar je contact maakt met het eeuwige, nu waar je het eeuwige raakt, en voel het eeuwig leven en sterven op ieder moment. Ontmoet elkaar gewoon hier; voordat je een expert was, voordat je een beginner was. Om gewoon hier te zijn, waar je bent wat je altijd zult zijn, waaraan je nooit iets zult toevoegen of iets af zult halen. Ontmoet elkaar hier, waar je niets wilt, en waar je niets bent. Het hier dat onuitsprekelijk is. Waar we alleen mysterie tegen mysterie ontmoeten, of waar we helemaal niets ontmoeten. Ontmoet hier waar je jezelf vindt door jezelf niet te vinden. Op deze plek waar stilte oorverdovend is, en de stilte beweegt te snel om het te vangen. Ontmoet hier waar je bent wat je wilt en je wilt wat je bent en alles valt weg in stralende leegte.”

– Adyasanti

 

 


Meditatie Retraites

Wij organiseren regelmatig meditatie retraites en meditatie dagen.

Meditatie Inspiratiemails

Ontvang inspiratiemails met o.a. retraite aankondigingen, meditatievideo's en tips.

Overzicht komende activiteiten

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meditatie Instituut Nederland Logo


Ontvang inspiratiemails met:
- Aankondigingen van retraites & cursussen
- Meditatievideo's e.a. inspiratie