fbpx
Beschouwen van de hindernissen Satipatthana Sutta

Het beschouwen van de hindernissen tijdens meditatie, volgens de Satipatthana sutta

Hoe kun je mediteren gericht op de Vijf Hindernissen (Zintuigelijk verlangen, Afkeer, Sufheid/Traagheid, Rusteloosheid en Twijfel) uit het Boeddhisme? In dit artikel ga ik in op het beschouwen van de hindernissen volgens de Sattipathana Sutta. Hierbij gaat het vooral om inzicht te krijgen in het voorwaardelijk ontstaan van iedere hindernis.

Dit artikel is een aanvulling op/uitwijding van een eerder uitgebreid blog waar in meer eenvoudige taal de Vijf Hindernissen uit het Boeddhisme worden behandeld, met ook vele methoden voor het omgaan met deze hindernissen.
Lees dat artikel hier.

Een mind vrij van de hindernissen is volgens de Boeddhistische leer een voorwaarde voor stroomintrede. Het ontwikkelen van concentratie wordt vaak als de belangrijkste methode gezien om de hindernissen op te heffen, maar dit is ook mogelijk door loopmeditatie en zelfs het luisteren naar de Dhamma (Satipatthana door Bikkhu Analayo, blz 96). Het luisteren naar de Dhamma als weg naar bevrijding zie je bijvoorbeeld ook veelal terug in de Advaita Vedanta waar dit als de meest belangrijke weg naar Zelfrealisatie of Verlichting wordt gezien. Daarbij lijkt het vooral te gaan om de kwaliteit ‘juist inzicht’ die tot bevrijding leidt. Maar volgens Bikkhu Analayo, wie Boeddhistische sutta’s aandachtig bestudeerd, vielen in alle bekende gevallen uit de vroegere geschriften, de hindernissen al weg voordat er inzicht ontstond. De hindernissen werden opgeheven door aandachtig te luisteren naar de instructies van de Boeddha. Maar over het algemeen wordt toch ook in de eerdere geschriften gesteld dat het ontwikkelen van absorptie (voortkomend uit juiste concentratie en juiste mindfulness) noodzakelijk is om tot volledig ontwaken te komen.

Het beschouwen van de hindernissen

Hoe we de hindernissen kunnen beschouwen staat uitgebreid omschreven in de Satipatthana Sutta. Dit gaat met name uit van inzicht in het concept van Afhankelijk ontstaan. Het beschouwen van de hindernissen wordt gedaan door de hindernis tot het veld van aandacht te maken. Hieronder staat een stuk uit de traditionele leerrede.

Satipathana Sutta MN 10

Hoe beoefent een monnik mindobject contemplatie op de mentale objecten van de Vijf hindernissen?

Monniken, wanneer zintuigelijk verlangen in hem aanwezig is, weet de monnik: “Er is zintuigelijk verlangen in mij”. Wanneer zintuigelijk verlangen afwezig is, weet hij “Er is geen zintuigelijk verlangen in mij”. Hij weet hoe het ontstaan ​​van nog niet opgekomen zintuigelijk verlangen tot stand komt. Hij weet hoe het opheffen van het ontstane zintuigelijk verlangen ontstaat, en hij weet hoe het opgeheven zintuigelijk verlangen in de toekomst niet tot stand komt.

Wanneer afkeer in hem aanwezig is, weet de monnik: “Er is afkeer in mij”. Wanneer afkeer afwezig is, weet hij “Er is geen afkeer in mij”. Hij weet hoe het ontstaan ​​van nog niet opgekomen afkeer tot stand komt. Hij weet hoe het opheffen van de ontstane afkeer ontstaat, en hij weet hoe de opgeheven afkeer in de toekomst niet tot stand komt.

Wanneer sufheid en slaperigheid in hem aanwezig is, weet de monnik: “Er is sufheid en slaperigheid in mij”. Wanneer sufheid en slaperigheid afwezig is, weet hij “Er is geen sufheid en slaperigheid in mij”. Hij weet hoe het ontstaan ​​van nog niet opgekomen sufheid en slaperigheid tot stand komt. Hij weet hoe het opheffen van de ontstane sufheid en slaperigheid ontstaat, en hij weet hoe de opgeheven sufheid en slaperigheid in de toekomst niet tot stand komt.

Wanneer rusteloosheid in hem aanwezig is, weet de monnik: “Er is rusteloosheid in mij”. Wanneer rusteloosheid afwezig is, weet hij “Er is geen rusteloosheid in mij”. Hij weet hoe het ontstaan ​​van nog niet opgekomen rusteloosheid tot stand komt. Hij weet hoe het opheffen van het ontstane rusteloosheid ontstaat, en hij weet hoe het opgeheven rusteloosheid in de toekomst niet tot stand komt.

Wanneer twijfel in hem aanwezig is, weet de monnik: “Er is twijfel in mij”. Wanneer twijfel afwezig is, weet hij “Er is geen twijfel in mij”. Hij weet hoe het ontstaan ​​van nog niet opgekomen twijfel tot stand komt. Hij weet hoe het opheffen van de ontstane twijfel ontstaat, en hij weet hoe de opgeheven twijfel in de toekomst niet tot stand komt.

Satipatthana Sutta MN 10 vertaald naar het Nederlands

De Vier Velden van Mindfulness

De hindernissen zijn onderdeel van de Dhamma’s, welke één van de Vier Velden van Aandacht of ook wel de Vier Velden van Mindfulness zijn. Bekijk hier ook het schema van: de Vier velden van Minfulness.


Meditatie Retraites

Wij organiseren regelmatig meditatie retraites en meditatie dagen.

Meditatie Inspiratiemails

Ontvang inspiratiemails met o.a. retraite aankondigingen, meditatievideo's en tips.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


Ontvang inspiratiemails met:
- Aankondigingen van retraites
- Meditatievideo's e.a. inspiratie